Dzień Oszczędzania 2016. Jak oszczędzają Polacy?

31/10/2016

Dzień oszczędzania 2016. Jak oszczędzają Polacy?

31 października tradycyjnie już obchodzimy Dzień Oszczędzania. Warto z tej okazji przyjrzeć się, jak wyglądają oszczędności Polaków.

Ile i na co odkładamy pieniądze? Czy wiemy, jak oszczędzać? O tym przeczytasz w naszym artykule.

Jak wynika z danych Narodowego Banku Polskiego, na koniec września Polacy – osoby prywatne, rolnicy i przedsiębiorcy indywidualni – zgromadzili na depozytach bankowych ponad 680 mld zł (w tej sumie mieszczą się zarówno środki na kontach osobistych, oszczędnościowych, jak i lokatach terminowych). Mniej niż połowę tej kwoty stanowią depozyty terminowe; potwierdza to obserwację, że wciąż większe kwoty przechowujemy na kontach osobistych. Jak mają się te dane do kwestii oszczędzania? Sprawdźmy.

Czy i ile oszczędzamy?

W ostatnim badaniu Fundacja Kronenberga kolejny raz przyjrzała się oszczędzaniu Polaków.  Z sondażu wynika, że 70% ankietowanych zdaje sobie sprawę z wartości oszczędzania, ale jedynie 54% faktycznie odkłada pieniądze (przy czym tylko 13% robi to regularnie).

Deklaracje a realne oszczędzanie Polaków 2016

Źródło: „Postawy Polaków wobec finansów”, badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy i Fundacji Think!, wrzesień 2016 r.

Polacy oszczędzają głównie niewielkie kwoty – ponad połowa respondentów deklaruje, że miesięcznie odkłada do 250 zł, z czego duża część oszczędza do 100 zł. Można powiedzieć, że takie sumy stosunkowo łatwo odłożyć, ponieważ nie są dużym obciążeniem dla domowego budżetu.

Ile oszczędzają Polacy? Horyzont oszczędzania

Źródło: „Postawy Polaków wobec finansów”, badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy i Fundacji Think!, wrzesień 2016 r.

Warto również zwrócić uwagę na perspektywę oszczędzania. Prawie 1/3 z nas gromadzi środki „na czarną godzinę”, czyli bez konkretnego terminu. Można to interpretować tak, że Polacy zdają sobie sprawę z możliwych zdarzeń losowych, które mogą wystąpić w przyszłości i budują tzw. poduszkę finansową, aby zabezpieczyć się przed niepewnym.

W pozostałych przypadkach przeważają oszczędności raczej krótkoterminowe –  ok. 24% ankietowanych odkłada pieniądze na okres do 1 roku, podczas gdy niewiele osób oszczędza na dłuższy czas (jedynie 2% z nas oszczędza w perspektywie dłuższej niż 10 lat).

Na co i jak oszczędzamy?

Większość respondentów Fundacji Kronenberga nie ma określonego celu oszczędzania (25%). Inne popularne odpowiedzi na to pytanie to zabezpieczenie przyszłości, wakacje czy sprzęt RTV/AGD. Na uwagę zasługuje fakt, że zaczynamy oszczędzać także na przyjemności czy prezenty świąteczne, jednak na własne mieszkanie odkłada tylko 2% ankietowanych.

Cele i sposoby oszczędzania Polaków 2016

Źródło: „Postawy Polaków wobec finansów”, badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy i Fundacji Think!, wrzesień 2016 r.

Niepokojąco natomiast wyglądają dane o sposobach oszczędzania – aż 40% Polaków przechowuje środki na zwykłym koncie osobistym lub w domu i tym samym pozbawia się szans na zysk. Korzystniejsze sposoby pomnażania kapitału jak lokaty czy konta oszczędnościowe wskazało jedynie 30% badanych.

Badanie pokazało, że wciąż obawiamy się ryzyka – w fundusze inwestycyjne lokuje środki jedynie 5% respondentów, a na giełdzie jedynie 1% (niejednokrotnie nie mamy też wystarczającej wiedzy do takich inwestycji). Niechętnie podchodzimy również do inwestowania np. w nieruchomości czy złoto – taką formę oszczędzania wybiera zaledwie kilka procent ankietowanych.

Oszczędzanie a Rodzina 500+

Warto w tym miejscu przyjrzeć się również oszczędnościom związanym z rządowym programem Rodzina 500 plus. Z sierpniowego badania Związku Banków Polskich wynika, że aż 34% gospodarstw domowych, które pobierają to świadczenie, nic nie oszczędza, a prawie 1/3 odkłada do 40% dochodów z tego tytułu.

Polacy przeznaczają środki z programu głównie na edukację dzieci i bieżące wydatki (odpowiednio 51 i 49% wskazań) oraz ochronę zdrowia (23%).

Przeznaczenie środków z programu 500+

Źródło: Wybrane aspekty oszczędzania w polskim społeczeństwie, ZBP, sierpień 2016.

W badaniu ZBP pytano również o motywację do oszczędzania. Nieco ponad połowa ankietowanych podaje wzrost dochodów jako zachętę do odkładania pieniędzy i tym samym wyklucza się z procesu oszczędzania. Blisko ¼ respondentów jako motywację wskazuje atrakcyjne oprocentowanie oszczędności.

Motywacje do oszczędzania.

Motywacje do oszczędzania. Źródło: Wybrane aspekty oszczędzania w polskim społeczeństwie, ZBP, sierpień 2016 r.

Wnioski

Świadomość Polaków odnośnie oszczędzania wciąż nie przedstawia się zbyt optymistycznie. Badania ZBP i Fundacji Kronenberga pokazują, że większość z nas zdaje sobie sprawę z wagi oszczędzania, jednak tylko część wciela tę postawę w życie. Z sondaży obu instytucji płyną jeszcze inne ciekawe wnioski:

  1. 1

    Ponad połowa ankietowanych (54%) oszczędza – odsetek osób, które oszczędzają w jakikolwiek sposób to 41%, jednak tylko 13% deklaruje regularne, comiesięczne odkładanie pewnej kwoty pieniędzy. Być może proporcje te ulegną zmianie, gdy na rynku pojawi się więcej atrakcyjnych programów regularnego oszczędzania.

  2. 2

    Ok. 92% badanych, którzy oszczędzają, odkłada średnio do 500 zł miesięcznie, z czego najwięcej od 100 do 250 zł.

  3. 3

    Tylko 11% ankietowanych oszczędza na emeryturę – w porównaniu z ubiegłorocznym badaniem jest to spadek aż o 10 p.p.!

  4. 4

    Ponad 80% badanych kontroluje swoje wydatki, z czego aż 27% robi to w odniesieniu do codziennych zakupów.

  5. 5

    Blisko ¼ ankietowanych przechowuje nadwyżki finansowe na rachunku osobistym, jedynie 16% lokuje je na koncie oszczędnościowym, a tylko 14% na lokacie terminowej.

  6. 6

    Regularnie oszczędzają głównie panie (26%), za to mężczyźni częściej inwestują środki np. na giełdzie.

  7. 7

    Ponad 20% badanych nie planuje swoich wydatków.

  8. 8

    Większość środków z programu Rodzina 500+ przeznaczamy na edukację dzieci i bieżące potrzeby.

  9. 9

    Ponad połowa Polaków jest przekonana, że tylko wzrost dochodów jest zachętą do oszczędzania.

  10. 10

    W pomnażaniu pieniędzy ufamy głównie sobie, a nie instytucjom finansowym (np. bankom).

Z pełnym raportem z badań Fundacji Kronenberga zapoznasz się tutaj, natomiast wyniki badań Związku Banków Polskich dostępne są pod tym adresem.

Jak oszczędzać?

Na oszczędzanie nie ma złotego środka ani uniwersalnej metody. Każdy z nas inaczej podchodzi do kwestii finansowych, ma inną sytuację materialną i to potwierdzają wspomniane przez nas badania. Z pewnością należy zacząć od uświadomienia sobie samej wartości oszczędzania – dzięki dodatkowym środkom możemy czuć się pewnie i bezpiecznie, możemy pozwolić sobie na większe zakupy, sfinansować wakacje czy studia.

Powinniśmy również zastanowić się, co nas zachęca do odkładania gotówki i odrzucić przekonanie, że tylko wzrost dochodów pozwala na jakieś oszczędności – warto zacząć od analizy domowego budżetu a z pewnością znajdziemy wydatki, które można ograniczyć. Możemy w tym miejscu wymienić popularne porady oszczędnościowe – optymalne zużycie energii i wody, planowanie budżetu domowego czy odkładanie 10% naszych miesięcznych dochodów. Niestety do takich rad musimy zastosować się sami, gdyż to my decydujemy o naszym bezpieczeństwie finansowym.

Więcej o sposobach oszczędzania napisaliśmy w naszym cyklu – jak oszczędzać korzystając z życia.

Komentarz

Polacy wiedzą, że warto oszczędzać, jednak niekoniecznie wcielają tę ideę w życie. Wśród większości z nas wciąż panuje przekonanie, że gotówkę lepiej trzymać w domu lub zwykłym koncie niż np. na lokacie (choć z drugiej strony sytuacja na rynku depozytów nie zachęca do tej formy oszczędzania). Niepokoić może fakt, że tylko co dziesiąta osoba oszczędza na emeryturę – wydawałoby się, że to dość jasny i istotny cel, jednak w naszym społeczeństwie odkładamy środki głównie bez konkretnego celu i w krótkim horyzoncie czasowym.

W Dniu Oszczędzania warto przyjrzeć się własnym nawykom finansowym. Czy oszczędzam i jestem w tym konsekwentny? Jaki jest mój cel oszczędnościowy? Czy planuję wydatki? Uświadomienie sobie pewnych spraw i zderzenie ich z rzeczywistością może nam pomóc zmienić podejście do finansów. Oszczędności zapewniają nie tylko bezpieczeństwo i stabilność, ale także pozwalają realizować marzenia i plany, dlatego jeśli do tej pory odkładanie pieniędzy było Ci obce, zacznij już dziś, a wkrótce dostrzeżesz wymierne efekty.

Jeżeli wciąż przechowujesz swoje środki an koncie osobistym, rozważ skorzystanie z bardziej efektywnych metod oszczędzania. Sprawdź nasz ranking lokat (aktualizowany każdego dnia) i wybierz najlepszy depozyt, który najlepiej odpowiada Twoim potrzebom.

Jeżeli artykuł Cię zainteresował, podziel się nim z innymi:
Facebook:
Google:
Twitter: